Mysterium (2015) – Tajemnicze Domostwo po liftingu

Gra „Tajemnicze Domostwo” (w oryginale „Mysterium”), wydana w 2013 roku przez Portal, to lubiana pozycja na polskim rynku. Jest dziełem współpracy dwóch ukraińskich twórców – Oleksandra Neviskiego i Olega Sidorenko. Swoją drogą to ci sami goście, którzy kilka lat wcześniej stworzyli „Wesołą Farmę” :)

W 2015 roku „Mysterium” doczekało się fantastycznego liftingu z inicjatywy francuskiego wydawnictwa Libellud (znani m.in. przez gry „Dixit” i „Pór Roku„). Modyfikacjom uległy zasady gry, dodatkowo została wprowadzona całkiem nowa mechanika. Na pierwszy rzut oka widać, że największym zmianom uległa szata graficzna.

W nowej, pięknej odsłonie gra została wydana na początku października 2015, zaraz przed Spiel’15 w Essen. Można śmiało powiedzieć, że na targach rozeszła się jak świeże bułeczki :D My też daliśmy się skusić i nie żałujemy. Z przyjemnością przedstawiamy wam…

Mysterium

Tytuł oryginału
Mysterium
Autor
Oleksandr Nevskiy, Oleg Sidorenko
Ilustrator
Igor Burlakov, Xavier Collette
Wydawca
Libellud
Wydanie PL
Rok wydania
2015
Liczba graczy
2-7
Wiek graczy
10+
Czas gry
42 minuty

Mysterium” to gra w pełni kooperacyjna, z podziałem na role. Rozgrywka przeniesie nas w lata 20-te XX wieku, do nawiedzonej posiadłości w Szkocji. Grupa mistyków przybywa tam w Samhain (Halloween), aby rozwiązać tajemnicę morderstwa sprzed 30 lat. W dochodzeniu pomaga im przyzwany duch, który wizjami wskazuje właściwe tropy. Śledczy muszą się spieszyć, gdyż połączenie z zaświatami szybko zaniknie.

Podczas rozgrywki, gracze wcielają się w  role – jeden z nich jest duchem, pozostali detektywami-spirytualistami.

Każdy śledczy ma przypisany wątek morderstwa, na który składa się jeden potencjalny morderca, jedno miejsce i jeden przedmiot. Te elementy przedstawione są na kartach, losowo wybranych na początku partii. Tylko duch wie, które karty tworzą konkretne wątki oraz jak są one przypisane do poszczególnych graczy. Na nieszczęście graczy, duch ma słabe połączenie z Zaświatów – nie jest w stanie nic powiedzieć, może przesyłać jedynie wizje.

Zadaniem ducha jest przekazywanie podpowiedzi za pomocą ilustrowanych Kart Wizji tak, aby każdy gracz odgadł swój wątek morderstwa. Zadaniem graczy jest wspólne odgadnięcie wszystkich wątków, a następnie (również z pomocą Kart Wizji otrzymanych od ducha) odkrycie tego właściwego – tajemnicy morderstwa.

Mysterium - zbadaj tajemnicę morderstwa... kooperacyjnie

Mechanika

Z dobrym tłumaczem, który zna zasady, „Mysterium” można wyjaśnić w kilka minut. To duża zaleta kooperacyjnych gier towarzyskich – szybko można wciągnąć w rozgrywkę nowych graczy.

Choć reguły, w szczególe i w ogóle, są bardzo łatwe, to wygrana wcale nie będzie taka prosta :D Istotne jest to, że nawet wieloletni planszówkowy staż nie ułatwi nam rozgrywki.  „Mysterium” stawia na równi weterana i początkującego gracza.

Czy jasnowidzenie może mieć Wady?

Jasnowidzenie to, wspomniana już wcześniej, nowiutka mechanika dodana w nowym „Mysterium”. Dzięki niej, gracze mogą zdobywać punkty Jasnowidzenia poprzez wzajemne ocenianie  trafności swoich wyborów. Znacznikami z symbolami   wyrażamy swoje zdanie co do racji współgraczy i, jeśli mamy rację, zdobywamy punkt. Jasnowidzenie jest kluczowe  dla ostatniej rundy. To ono decyduje po ilu kartach wizji będziemy musieli zgadywać główny wątek.

Mysterium - czy jasnowidzenie może mieć wady?

Jasnowidzenie to ciekawa mechanika i dobrze spisuje się  w rozgrywkach dla 5+ graczy. Przy 4 osobach (czyli jedynie 3 śledczych!) wypada słabo. W takim przypadku, żeby móc podnieść wystarczająco wysoko swój poziom jasnowidzenia trzeba uzgodnić z pozostałymi graczami celowe nietrafione typowania. Zachęcanie do postępowania, które jest wbrew (nomen omen) duchowi rozgrywki, nie jest pożądaną cechą gier tematycznych. W rozgrywce dla 2-3 osób mechanika Jasnowidzenia nie jest stosowana.

Mechanika względem Mysterium (2013) / Tajemnicze Domostwo

Poniższy akapit przeznaczony dla miłośników  pierwszej edycji, którzy szukają porównania.

Zasady „Mysterium” różnią się wyraźnie od edycji z 2013 roku. Mało istotną zmianą jest kolejność odgadywania – w nowej wersji najpierw odgadujemy osobę, potem lokację, na końcu  przedmiot. Ważniejszą zmianą jest to, że duch nie wybiera już poszczególnych wątków, ale je losuje.

Główne zmiany, o których należy wspomnieć, są  powiązane z mechaniką Jasnowidzenia oraz z zupełnie innym sposobem rozwiązania finału rozgrywki:

  • Finał to teraz tylko jedna runda, oddzielona od poprzednich. Jest to wyraźne utrudnienie dla graczy.
  • To, jak szybko odgadliśmy swój wątek, oraz jak trafnie typowaliśmy poprawność odpowiedzi pozostałych graczy wpływa na nasz poziom Jasnowidzenia.
  • Poziom Jasnowidzenia przekłada się na liczbę kart wizji, którą zobaczmy przed oddaniem swojego głosu w finale.
  • Duch WYBIERA ostateczny wątek spośród wątków graczy z pierwszej fazy – jest to fajna zasada, bo pozwala duchowi wybrać wątek, który ma szanse przedstawić na posiadanych kartach wizji.
  • Podczas finału każdy z uczestników oddaje swój głos na cały wątek (osoba-lokacja-przedmiot), co sprawia, że skojarzeń może być znacznie więcej, szczególnie jeśli pamiętamy karty wizji z pierwszej fazy. Dzięki temu śledczym łatwiej będzie połaczyć nowe wizje z konkretnym wątkiem. Jednak z doświadczenia wiemy, że łatwo przekombinować i ulec mylnemu skojarzeniu. Ta zmiana sprawia, że proces decyzyjny jest bardziej rozbudowany.
  • Na deser – w finałowej rundzie gracze nie mogą się ze sobą konsultować, co utrzymuje napięcie na wysokim poziomie.

Wprowadzone zmiany sprawiają, że nowa edycja „Mysterium” jest bardziej złożona i nieco trudniejsza do wygrania :) Fajna i przyjemna rozgrywka zyskała dodatkowej głębi, kosztem lekko zwiększonej zawiłości.

Podsumowując – „Mysterium” (2015) w istotny sposób różni się od „Tajemniczego Domostwa”.
Czy jest lepsze? To zależy czy towarzystwo udźwignie drobny balast dodatkowych zasad. Naszym zdaniem zmiany wypadają zdecydowanie korzystnie :)

Mysterium - klimat mrocznych sekretów sprzed lat

Estetyka i Technologia

Po rozłożeniu „Mysterium” wygląda imponująco. Cała oprawa graficzna gry została zmieniona i trzeba przyznać, że fantastycznie oddaje klimat gry. Ilustracje wykorzystane w pierwszej edycji przerysowano na nowo, znacznie ładnej. Zajmują one całą powierzchnię karty, pozbyto się nieestetycznej białej ramki z poprzedniej wersji.

Nowa edycja jest wykonana na bardzo wysokim poziomie pod kątem jakości elementów, których liczba jest pokaźna.

Śledczy dostają:

  • 54 karty śledztwa – w dwóch formatach. Karty, na których widnieją podejrzani i lokacje są duże, natomiast przedmioty umieszczono na mniejszym formacie. Ilustracje na większych kartach są znacznie bardziej wymowne niż w poprzedniej edycji – działają na wyobraźnię.
  • 1 zegar – stojący zegar do złożenia, wykonany z grubego kartonu, służy do odznaczania rund.
  • 6 znaczników intuicji – półprzeźroczyste, plastikowe pionki przedstawiające kryształowe kule. Są używane są przez graczy do zaznaczania wybranej karty.
  • 6 koszulek dla śledczych – kartonowe koszulki dla każdego ze śledczych przeznaczone do przetrzymywania zebranych elementów śledztwa.
  • 36 żetonów jasnowidzenia – z grubego kartonu, 6 sztuk w każdym z kolorów.
  • 6 znaczników poziomu jasnowidzenia – malutkie, kartonowe znaczniki.
  • 1 dwustronny tor jasnowidzenia – tor, na którym zaznaczana jest moc jasnowidzenia każdego ze śledczych. Jedna strona używana jest w rozgrywce na 4-5 graczy, druga na 6-7. Tor nie jest używany przy 2-3 graczach.
  • 4 tory postępu – paski z grubego kartonu, które porządkują stół i rozdzielają etapy śledztwa

Duchowi należy się:

  • 1 ekran gry – fantastyczny wynalazek! baaardzo solidna, duża, stojąca zasłonka. Dzięki wbudowanym kieszeniom na karty pozwala duchowi na łatwe śledzenie postępów badaczy.
  • 84 kart wizji – duże, kolorowe karty, za pomocą których duch naprowadza śledczych na trop.
  • 54 karty ducha – odpowiedniki osoby, miejsca i przedmiotu. Dopasowane idealnie do kieszonek ekranu.
  • 6 żetonów ducha – z numerami niezbędnymi w oznaczeniu głównego wątku drugiej fazy.
  • 3 znaczników kruków – kartonowe ptaszyska, które symbolizują ile razy duch zdecydował się wymienić karty wizji z ręki (liczba do wykorzystania na rozgrywkę jest zależna od wybranego poziomu trudności).
  • 1 klepsydra – z niebieskim piaskiem, bardzo w klimacie :D

Mysterium - interpretuj wizje

Serce rośnie, gdy patrzy się na tak wydaną grę planszową. „Mysterium” 2015 jest jednym z najlepiej wydanych tytułów ostatnich lat. Brawo Libellud!

Technologia ma oczywiste odbicie w cenie – podczas gdy podstawowa cena „Tajemniczego domostwa” z 2013 roku wynosi 135 zł (sugerowana cena detaliczna), to edycja 2015 kosztuje około 40 euro, czyli około 180 zł.

Mysterium jest pięknie wydane

Podsumowanie

Komu i kiedy polecamy?

Jako grę towarzyską dla miłośników planszówek – na spotkania ze znajomymi, którzy lubią gry planszowe. Nowe osoby łatwo nauczyć zasad, gra nie cierpi na nudne przestoje ani nie wzbudza negatywnych emocji.

Jako grę familijną dla grającej rodziny – gra sprawdzi się przy grze z młodszymi uczestnikami (10+), którzy lubią planszówki.

Komu i kiedy odradzamy?

Jako typową imprezówkę– chociaż „Mysterium” to gra towarzyska, wymaga jednak pewnego skupienia i nie wywołuje mocnych emocji.

Ze złym towarzystwem – do tej gry warto siąść z odpowiednią ekipą. Podobnie z resztą jak do wszystkich gier, gdzie skojarzenia są istotnym elementem rozgrywki. Duchy szczególnie potrafią być sfrustrowane w tych zaświatach ;)

Mysterium 3

Okiem testerów

Saltarski (gracz strategiczny):  Doskonała gra zarówno dla początkujących jak i zaawansowanych graczy, dająca dużo przyjemności, szczególnie w większym gronie znajomych. Piękna oprawa, łatwe zasady i masa zabawy. (I zawsze przysługujące duchowi ciasteczka :D) (9/10)

Wilk (gracz tematyczny): Gra jest bardzo wciągająca i łatwa do opanowania. Zachęca, czy nawet wymusza interakcje z innymi graczami. Jedyna konkretna wada, jaka przychodzi mi do głowy, to możliwość nadmiernego ogrania w jednym towarzystwie, ale po pierwsze nie powinno to nastąpić szybko, a po drugie zagranie z inną paczką znajomych skutecznie naprawia problem. (9/10)

Em (gracz początkujący): Według mnie jest to gra do zabawy z osobami, które już chwilę znasz, oprócz tego wymaga ducha, który dobrze ogarnia, bo od tego zależny fajność rozgrywki :) (8/10)

Wilczyca (gracz tematyczny): Współpraca, kreatywność, klimat i dreszczyk emocji – wszystko, co lubię w grach planszowych. I do tego piękne grafiki! (9/10)

Ankeszu (gracz abstrakcyjny): Grałam jako zgadująca i duch. Obie wersje dają sporo frajdy, ale jednocześnie jakoś się nie chce mi wrócić do tego tytułu – tyle innych, możliwie lepszych czeka… Ta gra to taki „Dixit”. Tylko kooperacyjny i bardziej na budowanie ciągów myślowych, „czytanie” w partnerach. Miły, ale szału nie ma. (7/10)

Zalety

Zaleta kluczowa Ciekawa i angażująca gra w skojarzenia

Ma coś z fabularyzowanego „Dixita”. Osoby, które lubią ten rodzaj gier abstrakcyjnych, prawie na pewno bedą się dobrze bawić przy „Mysterium”.

Istotna zaleta Dobrze oddany klimat

Fabuła, estetyka, technologia i mechanika współgrają razem, doskonale tworząc naprawdę świetną grę tematyczną. Jeżeli zadbacie o dobre oświetlenie i nastrojową muzykę, to osiągniecie 100% efektu. HINT: na stronie wydawnictwa, w sekcji downloads znajdziecie soundtrack do rozgrywki (50 minut) do pobrania za darmo :)

Istotna zaleta Przepiękne wydanie

Ta edycja „Mysterium” jest majstersztykiem wydawniczym. Na rynku mało jest tak ładnych gier. Technologia na najwyższym poziomie, a ilustracje zachwycają nawet wymagających estetów. Jeżeli uważacie, że edycja z 2013 roku mogła się podobać, to przy nowej opadnie Wam szczęka.

Umiarkowana zaleta Pozytywna interakcja i współdziałanie

Gra zdecydowanie nadaje się do integrowania towarzystwa. Pobudzi dyskusje, wymianę skojarzeń i interakcje.

Mało istotna zaleta Sprawiedliwa, bez względu na poziom zaawansowania

W grę łatwo zaangażować nowych graczy. Ogranie w planszówkach wcale nie ułatwi zadania w „Mysterium”, więc amator może się tu czuć na równi z wyjadaczem.

Mało istotna zaleta Zaskakująco duża żywotność

Testowaliśmy grę wiele razy. Gramy w nią regularnie od Essen (X 2015) i okazuje się, że wykorzystanie „utartych” skojarzeń zdarza nam się bardzo rzadko. Oczywiście nie da się tego uniknąć – zwłaszcza, gdy wiemy, że partnerzy mogą skojarzyć pewne nawiązania do popkultury. W większości przypadków duch musi się jednak nakombinować, gdyż karty Wizji, czynnik losowy, bywają kapryśne ;).

Wady

Umiarkowana wada Skalowalność

Pełny potencjał gra osiąga przy 5-7 graczach. Problem mechaniki jasnowidzenia daje się we znaki przy 4 graczach i wtedy trzeba  wykorzystywać kruczek (celowo źle odgadywać wątki), aby móc podnieść poziom jasnowidzenia współgraczy. Na 2-3 graczy szkoda nawet „Mysterium” rozkładać.

Mało istotna wada Bardziej złożona od „Tajemniczego Domostwa” (2013)

Osoby, które nie grają w gry regularnie, oceniają „Mysterium” (2015) niżej (oceny w granicach 5-7) niż miłośnicy spędzania czasu przy grach (oceny w granicach 7-9). W naszej opinii wynika to z większej złożoności gry.

Nic nie stoi na przeszkodzie, aby zagrać w „Mysterium” (2015) na zasadach edycji 2013. Wszelkie potrzebne do tego elementy są już w pudełku.

Mało istotna wada Niewielkie emocje

„Mysterium” bazuje na swoim klimacie i nie jest to gra, która wzbudzi euforię i rozkręci imprezę.

OCENA:

8.0 80

NAGRODY:

Nagroda EnD GamesNagroda EnD Games Wyróżnienie: Gra RekreacyjnaWyróżnienie: Gra Rekreacyjna „I fits I sits!” – nagroda APIego „I fits I sits!” – nagroda APIego

Warto też wspomnieć, że dwa dni temu ogłoszono nominacje do nagrody słynnego amerykańskiego serwisu Dice Tower. „Mysterium” otrzymało ich aż 6!

End Games Od kuchni

Nagroda APIego stoi pod znakiem zapytania! Kotałke zbliża się do swoich drugich urodzin… przekroczył już wagę 6 kg i zaczął stanowić realne zagrożenie dla pudełek. Jak tak dalej pójdzie, to jednym z kryteriów kociej nagrody będzie wytrzymałość pudełek ;) I obawiamy się, że to kryterium będzie się z czasem zaostrzać…